IV męska kategoria szachowa na 8 sposobów

Poradnik, jak zdobyć IV kategorię męską, publikuję jako uzupełnienie poprzedniego wpisu „Dlaczego V kategoria jest tak ważna„. Otrzymałem wiele pytań, jak oblicza się pozostałe kategorie, więc tym postem rozpoczynam serię objaśniającą zasady uzyskiwania kolejnych kategorii. Tym razem zajmę się IV kategorię męską (IV kategorii kobiecej poświęcę osobny artykuł, bo istnieją małe różnice w obliczaniu normy).

Uwagi ogólne związane ze zdobywaniem kategorii opisane w Regulaminie Klasyfikacyjnych PZSz:

– „Jeżeli w turnieju 9-rundowym zawodnik wygrał partię walkowerem lub pauzował
turniej taki traktowany jest jak turniej 8-rundowy.” (pkt. 4.8)

– „Do obliczeń rankingowych nie bierze się pod uwagę rezultatów partii nie granych tj.przegranych i wygranych walkowerem, pauzy, względnie zweryfikowanych bez gry.” (pkt. 6.1)

– „Ranking zawodnika nie może się zmieniać w trakcie trwania turnieju – obowiązuje
ranking posiadany przez zawodnika w dniu rozpoczęcia I rundy.” (pkt. 6.2)

– „Wszystkie tytuły i kategorie, a także normy na tytuły i kategorie, ważne są
bezterminowo.” (pkt. 8.5)

Ponadto tempo gry musi wynosić minimum 30 minut na zawodnika. Nie można więc uzyskać żadnej kategorii w turniejach szachów błyskawicznych.

Przechodząc do szczegółów:

Aby zdobyć IV kategorią męską, należy uzbierać tyle punktów w turnieju, by tzw. ranking uzyskany w danym turnieju (RU) osiągnął wartość 1300.

Istnieje jednak co najmniej kilka sposobów, w jaki można zdobyć taką kategorię. Oto skrótowa próba ich przedstawienia, bo możliwości i kombinacji jest zbyt wiele, by wszystkie opisać.

Tabelka ilustrująca minimalną ilość punktów do zdobycia w różnych wariantach i w różnych rodzajach turniejów – wszystkie opisane są szczegółowo pod tabelką.

SYTUACJA I
gdy nie mamy żadnej kategorii (BK)

SYTUACJA II
gdy mamy kategorię V

Turniej

Sposób
#1

Sposób
#2

Sposób
#3

Sposób
#4

Sposób
#5

Sposób
#6

Przykład 1

Przykład 2

Przykład 1

Przykład 2

Przykład 1

Przykład 2

5-rundowy

5 pkt/ 5 pkt

3,5 pkt/ 5 pkt

3,5 pkt/ 5 pkt

3,5 pkt/ 5 pkt

4 pkt/ 5 pkt

4 pkt/ 5 pkt

6-rundowy

6 pkt/ 6 pkt

4 pkt/ 6 pkt

4 pkt/ 6 pkt

4,5 pkt/ 6 pkt

4,5 pkt/ 6 pkt

5 pkt/ 6 pkt

7-rundowy

6,5 pkt/ 7 pkt

4,5 pkt/ 7 pkt

5 pkt/ 7 pkt

5 pkt/ 7 pkt

5 pkt/ 7 pkt

5,5 pkt/ 7 pkt

2,5 pkt/ 7 pkt

8-rundowy

7,5 pkt/ 8 pkt

5,5 pkt/ 8 pkt

5,5 pkt/ 8 pkt

5,5 pkt/ 8 pkt

5,5 pkt/ 8 pkt

6 pkt/ 8 pkt

9-rundowy

8,5 pkt/ 9 pkt

6 pkt/ 9 pkt

6 pkt/ 9 pkt

6 pkt/ 9 pkt

6,5 pkt/ 9 pkt

6,5 pkt/ 9 pkt

3,5 pkt/ 9 pkt

 

SYTUACJA I.

Gdy nie mamy żadnej kategorii (BK), wtedy nasz ranking domyślny wynosi 1000.

Sposób # 1
Wystarczy wygrać wszystkie partie w turnieju klasyfikacyjnym o V kategorię (dotyczy turniejów 5- i 6-rundowych).

Przy założeniu, że w turnieju uczestniczą gracze BK (bez kategorii), tj. o rankingu 1000, to
– w turnieju 5-rundowym trzeba zdobyć 5 pkt na 5 możliwych,
– w turnieju 6-rundowym trzeba zdobyć 6 pkt na 6 możliwych.

Sposób # 2
Wystarczy wygrać prawie wszystkie partie w turnieju klasyfikacyjnym o V kategorię (dotyczy turniejów z co najmniej 7 rundami).

Przy założeniu, że w turnieju uczestniczą gracze BK (bez kategorii), tj. o rankingu 1000, to – w turnieju 7-rundowym trzeba zdobyć 6,5 pkt na 7 możliwych,co daje RU 1300
– w turnieju 8-rundowym trzeba zdobyć 7,5 pkt na 8 możliwych, co daje RU 1311.
– w turnieju 9-rundowym trzeba zdobyć 8,5 pkt na 9 możliwych, co daje RU 1320.

SYTUACJA II.

Gdy mamy już V kategorię, wtedy nasz ranking wynosi 1200.

Aby uzyskać kategorię IV:
– musimy wyrobić tzw. ranking uzyskany (RU) o wartości 1300, co jest tzw. normą na kategorię IV,
– musimy zdobyć 1/3 punktów w danym turnieju, czyli co najmniej 33,33 %

Sposób #3
Można wziąć udział w turnieju klasyfikacyjnym o IV kategorię, w którym biorą udział tylko i wyłącznie posiadacze V kategorii męskiej (czyli wszyscy posiadają ranking 1200).

To łatwo obliczyć, i tak:

– w turnieju 5-rundowym musi zdobyć 3,5 pkt na 5,0 pkt możliwych,
co daje RU 1333 i stanowi 70 % punktów

– w turnieju 6-rundowym musi zdobyć 4,0 pkt na 6,0 pkt możliwych,
co daje RU 1314 i stanowi 66,66 % punktów

– w turnieju 7-rundowym musi zdobyć 4,5 pkt na 7,0 pkt możliwych,
co daje RU 1300 i stanowi 64,28 % punktów

– w turnieju 8-rundowym musi zdobyć 5,5 pkt na 8,0 pkt możliwych,
co daje RU 1333 i stanowi 68,75 % punktów

– w turnieju 9-rundowym musi zdobyć 6,0 pkt na 9,0 pkt możliwych,
co daje RU 1320 i stanowi 66,66 % punktów

Sposób #4
Można wziąć udział w turnieju klasyfikacyjnym o IV kategorię, w którym biorą udział posiadacze V kategorii męskiej i kobiecej (czyli szachiści z V kategorią posiadają ranking 1200, a szachistki z V kategorią posiadają ranking 1100).

Oznacza to, że grając w turnieju z co najmniej jedną szachistką o takim rankingu lub z kilkoma szachistkami o takim rankingu, trzeba będzie zdobyć odpowiednio więcej punktów w całym turnieju.

Przykład 1: z uwzględnieniem, gdy gramy w turnieju z jedną szachistką o rankingu 1100, a pozostali nasi przeciwnicy to szachiści z rankingiem 1200. Wtedy:

– w turnieju 5-rundowym musi zdobyć 3,5 pkt na 5,0 pkt możliwych,
co daje RU 1316 i stanowi 70 % punktów

– w turnieju 6-rundowym musi zdobyć 4,0 pkt na 6,0 pkt możliwych,
co daje RU 1300 i stanowi 66,66 % punktów

– w turnieju 7-rundowym musi zdobyć 5,0 pkt na 7,0 pkt możliwych, [jedyna różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1337 i stanowi 71,42 % punktów

– w turnieju 8-rundowym musi zdobyć 5,5 pkt na 8,0 pkt możliwych,
co daje RU 1322 i stanowi 68,75 % punktów

– w turnieju 9-rundowym musi zdobyć 6,0 pkt na 9,0 pkt możliwych,
co daje RU 1310 i stanowi 66,66 % punktów

Przykład 2: z uwzględnieniem, gdy gramy w turnieju z dwiema szachistkami o rankingach 1100, a pozostali nasi przeciwnicy to szachiści z rankingiem 1200. Wtedy:

– w turnieju 5-rundowym musi zdobyć 3,5 pkt na 5,0 pkt możliwych,
co daje RU 1300 i stanowi 70 % punktów

– w turnieju 6-rundowym musi zdobyć 4,5 pkt na 6,0 pkt możliwych,
[pierwsza różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1342 i stanowi 75 % punktów

– w turnieju 7-rundowym musi zdobyć 5,0 pkt na 7,0 pkt możliwych,
[druga różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1311 i stanowi 71,42 % punktów

– w turnieju 8-rundowym musi zdobyć 5,5 pkt na 8,0 pkt możliwych,
co daje RU 1311 i stanowi 68,75 % punktów

– w turnieju 9-rundowym musi zdobyć 6,0 pkt na 9,0 pkt możliwych,
co daje RU 1300 i stanowi 66,66 % punktów

Sposób #5
Można wziąć udział w turnieju klasyfikacyjnym o IV kategorię, w którym biorą udział posiadacze V kategorii męskiej (ranking 1200), V kategorii żeńskiej (ranking 1100) i szachiści lub szachistki bez kategorii (ranking 1000). W takiej sytuacji, grając z szachistami/szachistkami o rankingach 1100 lub 1000, trzeba będzie zdobyć jeszcze więcej punktów iż w sytuacji opisanej w # 4.

Przykład 1: z uwzględnieniem, gdy gramy w turnieju z jedną szachistką o rankingu 1100, i z jednym szachistą/szachistką bez kategorii o rankingu 1000, a pozostali nasi przeciwnicy to szachiści z rankingiem 1200. Wtedy:

– w turnieju 5-rundowym musi zdobyć 4,0 pkt na 5,0 pkt możliwych,
[pierwsza różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3]
co daje RU 1350 i stanowi 80 % punktów

– w turnieju 6-rundowym musi zdobyć 4,5 pkt na 6,0 pkt możliwych,
[druga różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1328 i stanowi 75 % punktów

– w turnieju 7-rundowym musi zdobyć 5,0 pkt na 7,0 pkt możliwych,
[trzecia różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1312 i stanowi 71,42 % punktów

– w turnieju 8-rundowym musi zdobyć 5,5 pkt na 8,0 pkt możliwych,
co daje RU 1300 i stanowi 68,75 % punktów

– w turnieju 9-rundowym musi zdobyć 6,5 pkt na 9,0 pkt możliwych,
[czwarta różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1330 i stanowi 72,22 % punktów

Przykład 2: z uwzględnieniem, gdy gramy w turnieju z dwoma szachistkami o rankingach 1100, i z dwoma szachistami/szachistkami bez kategorii o rankingu 1000, a pozostali nasi przeciwnicy to szachiści z rankingiem 1200. Wtedy:

– w turnieju 5-rundowym musi zdobyć 4,0 pkt na 5,0 pkt możliwych,
[pierwsza różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1300 i stanowi 80 % punktów

– w turnieju 6-rundowym musi zdobyć 5,0 pkt na 6,0 pkt możliwych,
[druga różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1342 i stanowi 83,33 % punktów

– w turnieju 7-rundowym musi zdobyć 5,5 pkt na 7,0 pkt możliwych,
[druga różnica w stosunku do sytuacji opisanej w # 3)
co daje RU 1325 i stanowi 78,57 % punktów

– w turnieju 8-rundowym musi zdobyć 6,0 pkt na 8,0 pkt możliwych,
co daje RU 1311 i stanowi 75 % punktów

– w turnieju 9-rundowym musi zdobyć 6,5 pkt na 9,0 pkt możliwych,
co daje RU 1300 i stanowi 72,22 % punktów

Sposób #6
Można wziąć udział w turnieju OPEN, czyli w takim, w którym może zagrać każdy szachista lub szachistka, bez względu na to, czy posiada jakąś kategorię czy nie. Jedyny wymóg, o którym należy pamiętać, to tempo gry minimum 30 minut na zawodnika. Jednak tego typu turnieje odbywają się zazwyczaj z tempem 60 minut lub nawet 90 minut na zawodnika, więc ten warunek będzie spełniony.

Tu wystarczy bardzo niewiele punktów, by zdobyć kategorię IV.
Dla uproszczenia przedstawię kilka wariantów na przykładzie turniejów 7- i 9-rundowych, bo w takiej formule odbywają się zwykle turnieje OPEN.

Przykład 1: w turnieju 7-rundowym gramy z szachistami/szachistkami o rankingach: 1100, 1200, 1200, 1400, 1600, 1600 i 2000.
Wtedy do uzyskania kategorii IV będziemy potrzebować tylko 2,5 pkt na 7,0 pkt możliwych, co daje RU 1312 i stanowi 35,71 %

Przykład 2: w turnieju 9-rundowym gramy z szachistami/szachistkami o rankingach: 1100, 1200, 1200, 1200, 1400, 1400, 1600, 1600 i 2000.
Wtedy do uzyskania kategorii IV będziemy potrzebować tylko 3,5 pkt na 9,0 pkt możliwych, co daje RU 1310 i stanowi 38,88 %

Sposób #7:
Wygrać wszystkie 5 pierwszych partii w turnieju (albo mieć prawie maksimum po 6. lub 7. rundzie w dłuższych turniejach).

W przypadku turnieju 6-rundowego, należy wygrać pierwszych 5 partii.
W przypadku turnieju 7-rundowego, należy wygrać pierwszych 5 partii.
W przypadku turnieju 8-rundowego, należy wygrać pierwszych 5 partii.
W przypadku turnieju 9-rundowego, należy wygrać pierwszych 5 partii.

Dodam tylko, że w tym sposobie istnieje dużo więcej możliwości, aby przed ostatnią rundą, albo nawet wcześniej, zagwarantować sobie uzyskanie kategorii IV. Zależy z kim gramy, jaki był ranking przeciwników i ile punktów zdobyliśmy w turnieju. Może być więc tak, że nie wygramy 5 partii na 5 możliwych, ale zrobimy 5,5 pkt z 6 możliwych i to wtedy też wystarczy.

Sposób #8

Zgodnie z pkt . 4.4 Regulaminu Klasyfikacyjnego PZSz:
„W zawodach, w których rozegrano więcej partii, niż minimum wymaganej do oceny klasyfikacyjnej, można pominąć partie wygrane z zawodnikami, których udział
w zawodach pogarsza średni ranking. Jednakże liczba partii przedstawionych do oceny klasyfikacyjnej nie może być mniejsza niż wymagana.”

Czyli może być tak, że w turnieju, licząc wszystkie rozegrane partie, kategorii nie uzyskaliśmy, ale powołując się na ten punkt, możemy zgłosić sędziemu, by nie uwzględniał naszej wygranej partii z zawodnikiem, który miał niski ranking lokalny, np. 1000. Tym sposobem możemy także uzyskać normę na kategorię.

Źródła:
Regulamin Klasyfikacyjny Polskiego Związku Szachowego.

Wojciech Głąbiński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *